İsmet Kasumagiç

i_kasumagic

1928 yılında Bosna-Hersek’in başşehri Sarajevo’da doğdu. İlköğretimini ve liseyi Sarajevo’da tamamladı. Metalürji Mühendisliği Fakültesini Lujiblijana’da bitirdi. Zenica’daki demir-çelik tesislerinde değişik görevler aldı. Genel Müdür Yardımcısı olarak görev yaptı. Aynı zamanda Metalurji Enstitüsü kurucuları arasında yer aldı. Ayrıca üç kez Fransa’da bir kez de İngiltere’de metalürji dalında uzmanlık yaptı. Metalürji Enstitüsünde Bilimsel Danışmanlık, Uzman Danışmanlık ve Birleşmiş Milletler Uzmanı gibi unvanlar elde etti. Yakındoğu ülkelerde Birleşmiş Milletler adına üç kez uzmanlık görevinde bulundu.1983 yılında hapse girmesi üzerine bu görevleri son buldu.

Hapiste 5 yıl yattıktan sonra Sarajevo’daki Enrogoinvest’e bağlı Kaynak Enstitüsünde iki yıl çalıştı. Daha sonra bir dönem Devlet Bakanlığı yaptı. Bakanlık görevi yanında Eğitim, Teknoloji, Nükleer Enerji, Ekonomi ve Sosyal Bilimler komisyonlarında da görev aldı. Uzman olduğu alanlarda bilimsel kitaplar yazdı. Değişik uzmanlık alanlarındaki derneklerde başkanlık yaptı. Aktif olduğu için çok sayıda ödül aldı. Genç Mühendis olarak Zenica’da bir lisede öğretmenlik yaptı. Daha sonra Zenica’da Metalürji Yüksek Okulu’nda ve Sarajevo’da asistan olarak çalıştı.

Sarajevo Metalürji Fakültesinde öğretim üyesi olarak üç ayrı ders okuttu. Çok sayıda bilimsel makalesi bulunduğu için yüksek lisans yapmadan doktoraya kabul edildi. Doktora tezini hazırladı ve hapse düştüğü için doktora tezini hapisten çıktıktan sonra savunabildi. Bihaç Üniversitesi Kurucu Rektörü oldu. Bir süre rektör olarak görevini sürdürdü. Genç Müslümanlar Teşkilatı üyesi olması nedeniyle iki kez hapse girdi ve yargılandı. 1947 yılında ilk kez hapse girişinde 1 yıl, 1983 yılında ikinci kez hapse girişinde 5 yıl hapis yattı. İkinci kez hapse girdiğinde Foça Hapishanesi’ne kondu. Aynı hapishanede Aliya İzzetbegoviç ve arkadaşlarıyla birlikte bulundu.

Komünist rejimin biteceğini öngören Aliya İzzetbegoviç ve arkadaşları Müslüman Demokrat Partisinin program çalışmalarını başlattılar.

Hapisten çıktıktan kısa bir süre sonra SDA – Demokratik Eylem Partisi kuruluşunda aktif görev aldı. Parti kurucu üyesi oldu. Daha sonra partisinin Denetim Kurulu Başkanı oldu. Aliya İzzetbegoviç ve Muhammed Cengiç’ten sonra partiyi temsile yetkili üçüncü kişiydi. Parti kurulduktan sonra ilk iki dönem partinin Merkez Karar Yönetim Kurulu üyesi olarak görev yaptı.

Bosna-Hersek genelinde Sancak’ta ve Karadağ’da parti teşkilatının kuruluşunda sorumluluk aldı. Halen partinin Denetim Kurulu üyesidir. “EL HİDAYE” adlı ilmiye teşkilatının çatısı altında II. Dünya harbi yıllarında çalışmalarını yürüten Genç Müslümanlara 1943 yılında üye oldu. Genç Müslümanlar üyesi olarak değişik “aktivitelerde görevler aldı. Ayrıca Müslüman yardım cemiyeti olan MERHAMET” te görev alarak muhacirlerin yakınlaşması ve kaynaşmaları çalışmalarına katıldı.

İkinci dünya savaşı bittikten sonra Genç Müslümanlar teşkilat üyesi arkadaşlarıyla samimiyetini artırarak 1946’da ilk grup arkadaşı hapse girinceye kadar legal ondan sonra illegal olarak çalışmalarını sürdürdü.

Hapse düştüğünde öğrenimine dışarıdan devamına izin verilmediği için iki yıl kaybetti. Savaştan sonra Genç Müslümanlar kendisini lider olarak hazırladılar. Aslında kendisi lider Eşref Çampara’nın yardımcısıydı. Eşref Çampara 1946 Mart ayında hapse düşünce yerine Halid Kaytaz başkan oldu.

Kasumagiç, 11 Nisan 1949 tarihinde Halid Kaytaz hapse düşünceye kadar onun yanında görev yaptı. Kasumagiç hapisten çıktıktan sonra Genç Müslümanlar Teşkilatı’nda İzzet Serdareviç, Eşref Avdagiç ve Eşref Baksiç ile beraber çalıştı. 1965 senesinden itibaren Kasumagiç’in Sarajevo’daki evinde Genç Müslümanlardan Aliya İzzetbegoviç, Salih ve Ömer Behmen, Vahit Kozariç toplantılar yapar İslam ülkelerinden gelen öğrencilerle ilgilenirlerdi.

TAKVİM, GLASNİK ve PREPOROD dergilerinde mahlas kullanarak makaleleri kaleme aldı.

Hünkâr Camii ve Tabak Mescidinde diğer Genç Müslümanların ileri gelenleri üniversitede okuyan gençlere dersler verir, İslami konularda müzakereler açarlardı, sohbetler yaparlardı. Bu arada ekip olarak “Doğu ve Batı Arasında İslam” , “İslam Deklarasyonu” ve diğer kitapları yabancı dillerde tercüme etmeyi başardılar.

1982 yılında İran’ın Tahran kentinde İslam Mezheplerini Yakınlaştırma Merkezi’nin düzenlediği uluslararası toplantıya Genç Müslümanlar Teşkilatındaki iki arkadaşı ile birlikte katıldı. Bu yüzden 1983 yılında tutuklandı.

1983 yılında İzzetbegoviç, Kasumagiç ve toplam 15 arkadaşı tutuklu yargılandılar. Kasumagiç’e 10 yıl ceza verildi. 5 yıl hapiste yattı. 1988 yılında komünist rejim yıkılınca hapisten çıktı. SDA – Demokratik Eylem Partisi ilk girdiği seçimlerden (18 Kasım 1990) başarılı çıkınca iktidar oldu ve Kasumagiç bunun üzerine birkaç İslam Konferansına katılarak aktif rol aldı.

Hartum (Sudan) konferansında Doğu Avrupa ülkelerinde komünist rejim altında yaşayan Müslümanların hayatı, yaşam koşulları üzerine çalışma görevine getirildi. Genç Müslüman Cemiyeti resmi olarak kurulunca bu teşkilatın başkan yardımcılığına seçildi.

Bosna savaşı zamanında Müslüman teşkilatlar koordine edilerek tek bir çatı altında toplanmış kendisi de üye olmuştur. Daha sonra Zenica’da başkan ve Bosna-Hersek diyanetinin en yüksek üyeliğine seçildi. Sarajevo diyanet il teşkilatının iki sene başkanlığını yaptı. Şu anda Bosna Siyasi Mahkûmları Derneği’nin başkanıdır.

Aziyada hanımefendi ile evli ve üç çocuk babasıdır. İngilizce, Fransızca ve Slovence’yi iyi derecede, Rusça ve Almancayı orta derecede bilmektedir.